
Kuala Lumpur, Malázia, 5–12 Setembru 2025 — ANC partisipa iha Workshop ITU-MCMC BSG kona-ba Padraun Intelijénsia Artifisiál atu Hasa'e Efisiénsia Telekomunikasaun no TIK, iha Kuala Lumpur husi 5 to'o 12 Setembru 2025. Eventu ne'e organiza husi União Internasionál Telekomunikasaun (ITU) hamutuk ho Malaysian Communications and Multimedia Commission (MCMC), ho apoiu husi parseiru rejionál sira.
Workshop ne'e halibur ema ne'ebé halo polítika, regulador no espesialista tékniku husi Ázia-Pasífiku tomak atu hasa'e komprensaun kona-ba teknolojia intelijénsia artifisiál (IA), étika no padraun internasionál, liuliu kapasitasaun ba Nasaun Menus Dezenvolvidu (LDC), Nasaun Dezenvolvimentu la iha Tasi (LLDC) no Estadu Illa Ki'ik iha Dezenvolvimentu (SIDS).
Reprezenta Timor-Leste, Sr. Fábio de Magalhães no Sr. Domingos Moniz, Regulador Tékniku iha Autoridade Nacional de Comunicações (ANC), kontribui ativamente iha diskusaun kona-ba papél IA nian atu dudu transformasaun dijitál.
Iha aprezentasaun nasaun sira kona-ba dezenvolvimentu IA no nesesidade kapasitasaun, ho kontribuisaun husi Malázia, Indonézia, Brunei Darussalam, Tailándia, Laos, Paquistaun, Mongólia no Timor-Leste, Sr. Fábio de Magalhães aprezenta inisiativa IA atuál Timor-Leste nian, planu futuru no área prioridade ba kapasitasaun. Nia subliña importánsia parseria, dezenvolvimentu abilidade no kuadru polítika atu IA bele aselera progresu nasionál.
Workshop ne'e remata ho vizita ba MY5G Portal, iha ne'ebé partisipante sira haree aplikasaun prátika IA iha telekomunikasaun. Vizita ne'e hatudu inovasaun iha rede — husi evolusaun 1G to'o 5G, ho velosidade aas, laténsia ki'ik no konetividade di'ak liu — no aplikasaun reál, inklui uma intelijente, media imersivu, jogu iha cloud, vijilánsia intelijente, empreza ne'ebé liga no komunikasaun krítiku.
Partisipasaun ativu Timor-Leste nian hatudu ninia kompromisu atu dudu transformasaun dijitál no asegura katak teknolojia foun hanesan IA uza ho responsabilidade, inkluzivu no tuir prátika di'ak internasionál.